در برخورد سگ‌ها هنگام پیاده‌روی چگونه رفتار کنیم؟ رفتار سگ‌تان را بفهمید
این موقعیت را تصور کنید: با سگ‌تان به پیاده‌روی رفته‌اید. در پارک سگ دیگری را می‌بینید که نزدیک می‌شود؛ سگی که نمی‌شناسید. همراه با سرپرست دیگر تصمیم می‌گیرید قلاده سگ‌ها را باز کنید و هر دو شروع به دویدن و دنبال کردن پرشور یکدیگر می‌کنند و شما شیطنت‌هایشان را تماشا می‌کنید. می‌گویید سگ‌ها چه زیبا بازی می‌کنند. ایده‌آل است، نه؟
متأسفانه من آمده‌ام کمی آب را گل‌آلود کنم و با کمی تحریک بپرسم: آیا «بازی» همیشه بازی است؟ آیا سگ‌های ناآشنا واقعاً می‌توانند بلافاصله با هم بازی کنند و آیا همیشه باید اجازه‌اش را بدهیم؟ ماجرای آن «سگ‌دارهای عجیب» چیست که با سگشان در بوته‌ها پنهان می‌شوند، از شما می‌خواهند سگ‌تان را دوباره به لیش ببندید و وقتی مهربانانه می‌گویید «اما سگ من فقط می‌خواهد بازی کند!» طوری نگاهتان می‌کنند که انگار هاری دارید؟ بیایید با هم پاسخ‌ها را پیدا کنیم!
آیا سگ نیاز دارد با سگ‌های دیگر آشنا شود؟
بله، بله و یک بار دیگر قطعاً بله، اما… باید یک «اما» در کار باشد. سگ‌ها، مانند انسان‌ها، حیواناتی اجتماعی‌اند و به تماس اجتماعی نیاز دارند. اما چون خلق‌وخو – و در نتیجه نیازهای – هر سگ متفاوت است، اجتماعی‌سازی نباید از الگویی ثابت پیروی کند. باید متناسب با فرد باشد.
نیازهای متفاوت در تماس با هم‌نوعان – یعنی چه؟ فقط انسان‌ها نیستند که می‌توانند «برون‌گرا و درون‌گرا» باشند – هرچند این ساده‌سازی زیادی است. دوستی را تصور کنید که همیشه پرانرژی است، حتی ساعت شش صبح دوشنبه، هیچ‌وقت به قرار قهوه نه نمی‌گوید، هر آخر هفته آماده سفر یا مهمانی با دوستان است و وقتی به حمایت نیاز دارد، به کسی نزدیک زنگ می‌زند تا حرف بزند و فوراً حالش بهتر می‌شود. یادآور یک گلدن رتریور همیشه شاد و کمی بیش‌فعال است که می‌خواهد همه را به بازی با عروسک پشمالویش دعوت کند. حالا برای مقایسه، دوستی را تصور کنید که دورهمی‌های کوچک در جاهای آرام را ترجیح می‌دهد و خواندن کتاب کنار آتش را به رقصیدن تا صبح ترجیح می‌دهد. اگر سگ بود، احتمالاً سگی خجالتی و کمی گوشه‌گیر از پناهگاه بود؛ سگی که برای شکل دادن پیوندی جدید به زمان زیادی نیاز دارد. سگ‌ها، درست مانند ما، در اعتمادبه‌نفس، تجربه‌های گذشته، سطح انرژی، خلق‌وخو و مهم‌تر از همه ترجیحات فردی برای گذراندن وقت با دیگران با هم تفاوت دارند.
نیاز سگ شما ممکن است جلسه‌های بو کشیدن آرام و مشترک با همراهان سگی و کاوش آرام منطقه باشد، در حالی که سگ بسیار جوان‌تر همسایه‌تان ممکن است به دنبال همبازی‌ای برای بازی‌های وحشیانه و پرسروصدا باشد. جای تعجب نیست که بهترین دوست هم نشوند – هر چه باشد، احتمالاً شما هم با همسایه‌ای بیست سال جوان‌تر علایق مشترک زیادی ندارید، درست است؟ کلید موفقیت یادگیری زبان ارتباطی سگ‌ها به اندازه‌ای است که نشانه‌هایی را که نشان می‌دهند سگ‌تان در یک تعامل چه حسی دارد تشخیص دهید. به این ترتیب می‌توانید همراهان مناسبی برایش پیدا کنید و به تعیین مرز با آن تیپ‌های سمجی که باتری اجتماعی دوست چهارپایتان را خالی می‌کنند کمک کنید.
تماس با سگ‌های دیگر – چگونه هوشمندانه انجامش دهیم و سگ‌مان را اجتماعی کنیم
اول از همه به یاد داشته باشید که همان‌طور که شما هر کسی را که می‌بینید دوست ندارید، سگ‌تان هم حق دارد نخواهد با هر سگی که می‌بیند دوست شود. حتی ممکن است دشمنان و بهترین دوستانی داشته باشد؛ پس تا زمانی که دیدن سگ دیگر ترس یا پرخاشگری شدیدی در سگ‌تان برنمی‌انگیزد، داشتن پسند و ناپسند کاملاً طبیعی است.
به یاد داشته باشید که ما هر کسی را که در خیابان می‌بینیم مشتاقانه در آغوش نمی‌گیریم. در واقع به بیشترشان حتی «صبح بخیر» هم نمی‌گوییم و هنگام گذر از کنار ده‌ها یا حتی صدها نفر در روز، اغلب نیازی به تماس چشمی حس نمی‌کنیم. بنابراین نباید از هیچ حیوانی انتظار داشت با هر هم‌نوعی تعامل نزدیک داشته باشد – مگر اینکه هر دو طرف واقعاً بخواهند. در غیر این صورت، سگ‌ها نباید به «سلام کردن» وادار شوند و هر درخواستی برای فاصله باید محترم شمرده شود، چون هرگز نمی‌دانیم سگ دیگر و سرپرستش با چه مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
در ادامه مقایسه انسان و سگ، حلقه آشنایان خوب و دوستان نزدیک‌تان را تصور کنید. برخی از ما با یک همراه نزدیک احساس راحتی می‌کنیم، برخی گروه کوچکی از دوستان دارند و شاید کسی ده‌دوازده رفیق محبوب را به یاد آورده باشد. اما به احتمال زیاد هیچ‌کدام از ما لشکری از آدم‌ها را تصور نکرده‌ایم که در کنارشان آرام می‌گیریم و خوش می‌گذرانیم. به همین ترتیب سگ‌ها باید حلقه ثابتی از دوستان سگی داشته باشند که به‌طور منظم می‌بینند، در حالی که برخوردهای تصادفی در پیاده‌روی‌های روزانه باید مکمل به شمار روند. نمی‌توان دقیقاً تعیین کرد چه تعداد تعامل برنامه‌ریزی‌شده و چه تعداد تعامل خودجوش با سگ‌های دیگر نیازهای اجتماعی سگ‌تان را برآورده می‌کند – و چه تعداد بیش از حد است و به تنش و تحریک بیش از حد دائمی می‌انجامد. سعی کنید حیوان خانگی‌تان را از نزدیک زیر نظر بگیرید تا ببینید با کدام سگ‌ها بیشترین راحتی را دارد. اگر مطمئن نیستید یا نمی‌دانید چگونه ساختن مهارت‌های اجتماعی سگ‌تان را آغاز کنید، رفتارشناس حتماً کمک می‌کند.
به یاد داشته باشیم – کیفیت از کمیت مهم‌تر است. با این حال، اگر همراه‌تان پرخاشگر یا ترسوست و صرف دیدن سگی که نزدیک می‌شود ضربان قلب هر دویتان را بالا می‌برد، ارزش دارد با روان‌شناس حیوانات یا رفتارشناس مشورت کنید.
اگر سرپرست توله‌سگ هستید، حتماً در ترتیب دادن تعامل‌های سنجیده با سگ‌های دیگر دقت ویژه داشته باشید، چون تجربه‌های دوران توله‌سگی روابط آینده او با هم‌نوعانش را شکل می‌دهند. آشنایی با سگ‌های بزرگ‌تر و آرامی که «سگی حرف زدن» را به او بیاموزند و قواعد روشن آداب سگی را نشانش دهند، بسیار مهم است.
پیاده‌روی با سگ – قواعد طلایی
درست یا غلط؟ سگ‌ها را چگونه و کجا با هم آشنا کنیم و از چه چیزی (و چه کسی!) دوری کنیم؟
سگ‌ها را با لیش کوتاه با هم آشنا نکنید – محدودیت در حرکت، دور شدن یا حتی فرار باعث استرس می‌شود و ممکن است به تشدید رفتارهای ترس یا واکنش‌پذیری منجر شود. اگر شرایط اجازه نمی‌دهد سگ‌تان بدون لیش باشد، مطمئن نیستید بتوانید او را صدا بزنید که برگردد، یا می‌خواهید در صورت لزوم بتوانید سگ‌ها را از هم جدا کنید، حتماً لیش را شل نگه دارید و از دخالت بیش از حد که ممکن است ارتباط سگ‌ها را مختل کند پرهیز کنید.
مدافع سگ‌تان باشید و اگر موقعیت ایجاب می‌کند، از حمایت او نترسید. در عمل یعنی اگر می‌بینید حیوان خانگی‌تان تماس با سگ دیگر را نمی‌خواهد، می‌ترسد یا سگ دیگری آزارش می‌دهد – او را در آن موقعیت تنها نگذارید. نزدیک بمانید تا سگ‌تان شما را پایگاهی امن ببیند و اگر پشت شما پنهان شد، کمکش کنید از مزاحم فاصله بگیرد. همچنین به یاد داشته باشید که سگ‌ها موجوداتی خودمختارند که شایسته احترام به حریم شخصی‌شان هستند. بنابراین کاملاً حق دارید (و در قبال سگ‌تان حتی وظیفه دارید) به دیگران بگویید آیا شما و سگ‌تان می‌خواهید کسی نزدیک شود و/یا لمستان کند یا نه.
اگر می‌خواهید سگ‌ها را با هم آشنا کنید، از مسیرها و کوچه‌های باریک و نیز پارک‌ها و چمنزارهای شلوغ دوری کنید. سگ‌ها عمدتاً از راه زبان بدن ارتباط برقرار می‌کنند. بنابراین به فضا نیاز دارند تا بتوانند بدون سوءتفاهم یا هیجان بیش از حد به هم نزدیک شوند. یک لیش آموزشی بلند (۱۰ تا ۲۰ متر) به شما امکان می‌دهد آزادی کافی برای ارتباط در فضای باز به سگ‌تان بدهید و در عین حال در صورت لزوم بتوانید متوقفش کنید.
در حرکت بمانید! حرکت فقط برای سلامتی نیست، بلکه از ارتباط مؤثر سگ‌ها نیز پشتیبانی می‌کند. سگ‌ها از راه زبان بدن و مهم‌تر از آن از راه بو ارتباط برقرار می‌کنند! جمع‌آوری بوی یکدیگر از فاصله‌ای امن و علامت‌گذاری با ادرار، پنجه یا غلت زدن عناصر کلیدی تبادل اولیه اطلاعات‌اند. ایستادن در یک جا این کار را تشویق نمی‌کند و ممکن است به تنش و استرس بینجامد، در حالی که هنگام راه رفتن مدیریت فاصله و هم جمع‌آوری و هم به جا گذاشتن «پیام‌های بویایی» برای سگ بسیار آسان‌تر است. پیاده‌روی مشترک بی‌تردید از ایستادن در حلقه‌ای از سگ‌ها و آدم‌ها در پارک بهتر است.
قطعاً از محوطه‌های حصارکشی‌شده و محل‌های بازی سگ دوری کنید – مگر اینکه خالی باشند و بتوانید از آن‌ها برای کاوش بوهای جالب توسط سگ‌تان استفاده کنید. چنین مکان‌هایی امکان ارتباط از راه زبان بدن از فاصله و جابه‌جایی کافی برای تبادل اطلاعات بویایی را نمی‌دهند. افزون بر این، نشانه بویایی هر سگ به‌سرعت میان بی‌شمار نشانه دیگر گم می‌شود. در چنین محیطی هیچ امکانی برای آشنایی آرام یا انتخاب آگاهانه همراهان سگی مناسب وجود ندارد. فضای محدود و سگ‌های زیاد دستور پخت درگیری و رقابت بر سر منابع کمیاب است – و ربط چندانی به بازی ندارد.
«پس اگر نه در پارک سگ، کجا برای سگم دوست پیدا کنم؟» خوشحالم که پرسیدید! جایگزین ارزشمند، پیاده‌روی‌های اجتماعی‌سازی است که یک متخصص برگزار می‌کند. در چنین پیاده‌روی‌هایی رفتارشناس از انتخاب درست سگ‌ها، گروه‌های کوچک و آشنایی‌ها و تعامل‌های آرام اطمینان می‌یابد. چنین پیاده‌روی‌ای برای هر سرپرستی گنجینه‌ای از دانش درباره ارتباط سگ‌ها نیز خواهد بود! و چه کسی می‌داند – شاید در مسیر با سگ‌دوستان دوست‌داشتنی دیگری هم آشنا شوید.
آداب سگی – چگونه رفتار سگ را بخوانیم
اگر «ده فرمان گفت‌وگوی مؤدبانه سگ‌ها در پیاده‌روی» وجود داشت، شاید این‌گونه بود:
- فاصله ادب را آسان می‌کند – به سگ‌ها زمان بدهید تا یکدیگر را از دور ببینند و «گفت‌وگو کنند». بیشتر گفت‌وگوهای سگ‌ها از راه زبان بدن و جمع‌آوری یا به جا گذاشتن پیام‌های بویایی انجام می‌شود. برای این کار فضا ضروری است. ایستادن به پهلو نسبت به سگ دیگر، بو کشیدن هوا و زمین (به اصطلاح بوکشی بالا و پایین)، علامت‌گذاری با ادرار، پنجه یا مالیدن بدن به سطوح، و نیز غلت زدن روی آن‌ها و در مقابل بو کشیدن آن نواحی – همه رفتارهایی‌اند که بخشی از جمع‌آوری اطلاعات درباره یکدیگرند.
- سگ‌های مؤدب کمانی نزدیک می‌شوند – شاید خنده‌دار به نظر برسد، اما نزدیک شدن مستقیم و رودررو به سگ دیگر ممکن است شکستن قواعد آداب سگی و تلاش برای شروع رویارویی تلقی شود. بگذارید سگ‌ها با مسیری کمانی به هم نزدیک شوند یا با مسیری کمانی از سگ‌ها و آدم‌هایی که نمی‌خواهید با آن‌ها روبه‌رو شوید دوری کنید. این کار احتمال پارس کردن یا نشانه‌های دیگر آشفتگی را کاهش می‌دهد.
- تعقیب بی‌وقفه، دنبال کردن دائمی یک سگ توسط سگ دیگر (یا چند سگ)، پریدن مکرر روی سرپرست و/یا پنهان شدن سگ پشت پاهای او – این‌ها پرچم قرمزند، نه نشانه خوش گذشتن! وقت رفتن به خانه است.
- «تعظیم بازی» سگ می‌تواند چند معنا داشته باشد و بیشترشان درخواست توقف یا تلاش برای ایجاد فاصله‌اند. اگر خشک، شدید و همراه با کوبیدن پنجه‌ها به زمین انجام شود، احتمالاً دعوت به بازی نیست.
- دم تکان دادن تضمین تعامل مثبت نیست و لزوماً به معنای شادی نیست! دم می‌تواند به شیوه‌های بسیار مختلفی تکان بخورد، اما به‌طور کلی نشانه برانگیختگی هیجانی است که ممکن است شادی و هیجان باشد – اما نه همیشه. می‌تواند به همان اندازه به برانگیختگی ناشی از هیجان دیگری مانند ناکامی، استرس یا حتی خشم مربوط باشد. دم تکان دادن همیشه باید همراه با دیگر نشانه‌های زبان بدن سگ تفسیر شود.
- آیا لیسیدن همیشه نشانه محبت است؟ البته… نه! لیسیدن می‌تواند معنایی عمیق‌تر داشته باشد – به‌طرز شگفت‌آوری می‌تواند درخواستی مؤدبانه برای فاصله باشد. لیسیدن شدید دست یا صورت شما، همراه با تنش در بدن یا صورت، ممکن است شیوه بسیار متمدنانه سگ‌تان برای گفتن این باشد: «لطفاً دیگر لمسم نکن یا نبوسم». وقتی متوجه سگ دیگری باشد، ممکن است به معنای «دوستت دارم، اما لطفاً کمی فاصله بگیر» باشد. لیسیدن مداوم پوزه سگ دیگر، اگر ناخواسته باشد، می‌تواند تلاشی برای فشار آوردن یا کنترل او و نقض «آداب سگی» باشد. می‌تواند باشد، اما لازم نیست – همه چیز به زمینه و نشانه‌های همراه بستگی دارد.
- بیایید صریح بگوییم: بو کشیدن پشت یکدیگر توسط سگ‌ها هیچ اشکالی ندارد! بخشی کاملاً طبیعی و بسیار مهم از آشنایی سگ‌هاست و نباید در آن دخالت کنیم.
- بیایید یک قدم جلوتر برویم و بو کشیدن یا حتی لیسیدن ادرار سگ‌های دیگر را هم اهریمنی جلوه ندهیم. این هم کاملاً طبیعی است! این «پیام‌های ادراری» اطلاعات فراوانی درباره هیجان‌ها، جنس، سلامت، باروری و موارد دیگر سگ دیگر دارند. علامت‌گذاری با پنجه پس از دستشویی – چون پنجه‌ها هم غدد دارند – پیام بویایی سگ درباره خودش را تقویت می‌کند.
- یک نظر نامحبوب دیگر – غرش عالی است! سگ غرش می‌کند تا مجبور نشود گاز بگیرد – واقعاً! هشداری به ما یا سگ دیگر است که چیزی ناراحتش کرده و فرصتی برای واکنش پیش از آنکه نیاز به استفاده از دندان‌هایش حس کند فراهم می‌کند. هرگز نباید سگ را به خاطر غرش تنبیه کنیم، بلکه باید فکر کنیم چرا این کار را می‌کند و چگونه می‌توانیم کمکش کنیم – شاید از همبازی‌اش خسته شده و وقت رفتن به خانه است؟
- تعقیب‌های وحشیانه و کشتی گرفتن تنها شکل دوستی سگ‌ها نیست. ما هم همیشه با دوستانمان به باشگاه شبانه یا ورزشگاه نمی‌رویم – گاهی فقط پیاده‌روی آرام یا گپ زدن می‌خواهیم. سگ‌ها هم همین‌طورند. پیاده‌روی آرام و سرشار از بو کشیدن و کاوش مشترک به همان اندازه – اگر نه بیشتر – از بازی خشن و دویدن ارزشمند است. در همراهی خوب، اثری آرام‌بخش و تنظیم‌کننده بر دستگاه عصبی سگ و انسان دارد.
بازی است یا سلطه‌جویی؟ چگونه تشخیص دهیم
برای ارزیابی اینکه با بازی واقعی سروکار داریم یا شکل دیگری از تعامل، همیشه باید هر موقعیت را جداگانه بسنجیم – با در نظر گرفتن زمینه، شرایط، «مدت» آشنایی سگ‌ها و ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها. با این حال، چند راهنما وجود دارد که به ما کمک می‌کند تشخیص دهیم آیا سگ‌مان واقعاً با سگ دیگر بازی می‌کند.
- بازی خوب باید متعادل باشد. یعنی باید جابه‌جایی نقش‌ها را ببینیم – گاهی یک سگ دنبال می‌کند و دیگری فرار می‌کند و گاهی نقش‌ها عوض می‌شود. تقسیم نقش‌ها لازم نیست کاملاً برابر باشد، اما اگر برای مثال سگ ما همیشه فرار می‌کند، ارزش دارد فکر کنیم آیا این تعامل به همان اندازه که برای دنبال‌کننده لذت‌بخش است برای او هم هست.
- همه چیز در بازی خوب لازم نیست «با تمام قوا» باشد. رفتارهای خودمحدودسازی – وقتی سگ برای مثال اجازه می‌دهد همبازی‌اش او را به پشت بخواباند با اینکه قوی‌تر است، یا آن‌قدر آهسته می‌دود که سگ دیگر به او برسد به جای اینکه با حداکثر سرعت بدود – اغلب نشان می‌دهند که شاهد بازی هستیم، نه نمایش سلطه، رقابت یا آغاز یک درگیری.
- بازی باید شامل وقفه‌هایی باشد – برای تازه کردن نفس، سر زدن به سرپرستان یا کمی بو کشیدن مشترک یا جداگانه. سگ‌ها باید بتوانند خودشان چنین وقفه‌هایی را آغاز کنند و پایان بازی را – بدون دخالت سرپرستان – اعلام کنند و هر دو طرف باید به یک اندازه مایل به بازگشت به بازی پس از وقفه باشند. اگر این اتفاق نیفتد، ممکن است به این معنا باشد که هیجان‌ها بیش از حد بالا رفته است.
- تعریف دقیقش دشوار است، اما زبان بدن سگ‌هایی که بازی می‌کنند باید «نرم» به نظر برسد. خشکی، تنش، ارتباط پرخاشگرانه مکرر، پارس دائمی و سمج یا جست‌وجوی حمایت از راه تماس با سرپرست، نشانه‌های هشداری‌اند که باید زنگ خطر درونی‌مان را به صدا درآورند.
- اگر «بازی» هر بار که سرپرستان آن را قطع نمی‌کنند بارها به درگیری کشیده شود، به احتمال بسیار زیاد هرگز از ابتدا بازی واقعی نبوده است.
- معمولاً – هرچند نه همیشه – بهترین بازی میان دو سگ اتفاق می‌افتد. میان سه سگ کمتر رایج است و در گروه‌های بزرگ‌تر حتی نادرتر. اگر تعامل گروهی را تماشا می‌کنیم، ارزش دارد توجه کنیم که آیا گروه بزرگ‌تر یک یا چند سگ را «آزار» نمی‌دهد.
مهم‌ترین چیزی که باید به خاطر داشت: سگ‌هایی که یکدیگر را نمی‌شناسند تقریباً به‌طور قطع بازی نمی‌کنند! همان‌طور که ما معمولاً عمیق‌ترین رازهایمان را به غریبه‌ها نمی‌گوییم یا با آن‌ها به اندازه دوستان نزدیکی که کنارشان راحتیم خوش نمی‌گذرانیم، سگ‌های ناآشنا هم بسیار به‌ندرت با هم بازی می‌کنند.
دو سگ ناآشنا با دیدن یکدیگر به سمت هم می‌دوند، «تعظیم بازی» انجام می‌دهند و شروع به دویدن، پریدن و برخورد پرانرژی با هم می‌کنند. یکدیگر را گاز نمی‌گیرند. پس اگر این بازی نیست، پس چیست؟! سگ‌ها با آزمودن مرزها و تلاش برای نشان دادن بهترین چهره خود – برای مثال با نشان دادن اینکه چقدر سریع، چابک یا قوی‌اند – یکدیگر را می‌شناسند. تعامل‌های اولیه سگ‌ها می‌تواند به شکل نمایش توانایی یا بازی‌های رقابتی باشد – چه کسی در چه کاری بهتر است، چه کسی می‌تواند منبعی را بگیرد، کدام سگ کنار می‌رود و کدام ایستادگی می‌کند و بسیاری موارد دیگر. این نوع آزمودن لزوماً بد نیست، چون می‌تواند نخستین گام به سوی دوستی سگی باشد. اما چند «اما» وجود دارد: برای اینکه چنین نمایش‌هایی استرس بیش از حد برای سگ‌مان ایجاد نکنند یا رقابت به درگیری آشکار تبدیل نشود، باید بتوانیم این نوع بازی را از بازی واقعی تشخیص دهیم، اگر «رقیب» بیش از حد دشوار بود از سگ‌مان حمایت کنیم و در صورت لزوم به او کمک کنیم از موقعیت خارج شود.
حمایت ما عنصری کلیدی در رشد مهارت‌های اجتماعی سگ‌مان است – به همین دلیل یادگیری درباره ارتباط سگ‌ها این‌قدر مهم است!
چه سرپرستی را انتخاب کنید و چه سگی از پرورش‌دهنده، آگاهانه انتخاب کنید. سازگاری متقابل کلید شادی مشترک است. اگر تصمیم گرفتید سگی دورگه انتخاب کنید، به وب‌سایت‌های پناهگاه «نا پالوخو» (Schronisko Na Paluchu) و بنیاد «دوستان پالوخ» (Fundacja Przyjaciele Palucha) سر بزنید تا ببینید چگونه مسئولانه سرپرستی کنید.
کسی گفت «پیاده‌روی اجتماعی‌سازی»؟ گرافی، مأمور ویژه ما، آماده خدمت است! این ساکن خوش‌قیافه پناهگاه «نا پالوخو» قطعاً «سگی حرف می‌زند» و همیشه از آشنایی با دوستان سگی جدید لذت می‌برد. هرچند گرافی نسبت به آدم‌های جدید کمی بدبین‌تر است، برای هر کسی که اعتمادش را جلب کند همراه پیاده‌روی فوق‌العاده‌ای می‌شود. همراه پیاده‌روی و آب‌تنی، چون گرافی استاد واقعی حمام آب و گل است – البته برای سلامتی! اگر دوست دارید با گرافی پیاده‌روی (یا شنا) کنید، حتماً به صفحه‌اش سر بزنید – Grafi 2032/22 | Schronisko Na Paluchu – و با داوطلبان تماس بگیرید!